كارسازي هاي هنرمندانه و خودجوش مردم

دیده ایم که کشورچین  با  صادرات  كفش و پوشاک ، از بازارهای عظیم اروپا و آمریکا یک  سرچشمه  مهم درآمد ارزی  ساخته که با درآمد نفت برخی کشورها برابری می کند.  علاوه  بر موفقيت در تسخير بازار کشورهای  ثروتمند،  توليدات كفش و پوشاك چين به بازار کشورهای درحال توسعه نیز رخنه کرده و صنایع بومی آنان را به بحران و ورشکستگی کشانده است.  موفقیت چین ناشی از ارزانی نیروی کار  و بويژه  طراحی هنرمندانه پوشاک   است که  استقبالِ مشکل پسندانِ  اروپا و آمریکا  را میسر ساخته است.

طراحی لباس و تولید آن در مقیاس اقتصادی نیازمند  آفرینش و خلاقیت  هنری است و به  بررسی  مستمر، مطالعه  عالمانه، و پژوهش در سنن،  سلیقه،  پسند،  و روند  فرهنگی و اقتصادی بازارهای مورد نظر  نيازمند است.   تولید لباس  در هر دو مقیاس کلان و خرد  سودآور  است. مثلا دختران  جوان ما با یادگیری خیاطی می توانند به اقتصاد خانواده خود کمک  کنند و هرگاه کار صبورانه و هنرمندانه را با دوراندیشی و برنامه ریزی بیامیزند می توانند حرفه محترم ،  مفید و سودمندی را برای خود و ديگران ایجاد کنند.

بعنوان يك نمونه موفق، دو سه سال قبل  در مقابل دفتر انجمن صنفي آموزشگاه هاي آزاد فني و حرفه اي نيشابور، یک مغازه خياطي  زنانه دوزی كوچك بنام تَن گُل  تاسيس شد كه يك زوج جوان آنرا اداره مي كردند.  آقاي قناعت، با شاگردی نزد  شادروان پیرجاوید،   دوزنده  هنرمند و خوشنام  نیشابور،  به دانش، تجربه ومهارت در حرفه  یِ  دوزندگی و هنر طراحی پوشاك  دست یافتند  و با  پشتکار  خود و  همكاري همسرشان توانسته اند  احترام و دوستي  مشتريان فزاينده ای را بدست آورند.

موفقیت این زوج هنرمند نمونه ای  آموزنده از کارآفرینی  و کارسازی خودجوش   مردم  است كه در انتظار  برنامه هاي دولت ننشسته اند،   چنين نمونه هائي یک مدل یا الگوی حقیقی  برای همه جوانان جویای کار  است تا  در انتظار تحقق  قول و قرارهاي کارآفرینی دولتی  وقت خود را تلف نكنند زیرا  عليرغم تبليغات  و شعارهاي فراوان،  هنوز هیچ برنامه ی  محكم وموثر کارآفرینی اعلام نشده که ماهیت کارها،  شرایط عمومی، میزان  کارمزد ها و زمان سررسیدشان معلوم باشد.

ازینرو،  بقول سعدی علیه الرحمه

بر در ارباب بی مروت دنیا      چند نشینی که خواجه کی بدر آید؟

جوانان ما باید صبورانه به کارهائی بیندیشند  که بتوانند آنرا کار خویش بنامند.

چنانكه سعدی  عليه الرحمه فرمود 

 بنشینم و صبر پیش گیرم                       دنباله کار خویش گیرم

نمونه  برنامه هاي دولتی و سرمایه  گذاري هاي  بخش خصوصی بزرگ و سرمايه دار،  همين کارآفرینی بانکها  است  که مثلا برای  پنج - شش میلیون تومان وام  (با بهره 14 درصد) سه ضامن می خواهند.  

بسيار شنيده و خوانده ايم كه فلان کارخانه   کلنگش زده شد یا   فاز چندم  آن مجتمع صنعتي  به بهره برداری رسيد .   ولی اگر مجموعه اخبار و جریان کلی آنها  را بنگريم  چه بسا ببینیم که با ميليونها دلار و ميلياردها ريال  و در مدت زماني بسيار طولاني،  کارخانه ای تاسیس شده که برای  فقط سی چهل کارگر  ایجاد اشتغال می کند.  يعني براي ايجاد  فقط يك اشتغال، دهها ميليون تومان سرمايه گذاري مي شود.   برنامه هاي  سرمایه بر ( capital-intensive )  و كم اثرِ دولت  هرگز اقتصادی  و مقرون به صرفه نبوده است  و  اين  واقعيت  را  گسترش بيكاري و فقر،  و ترازنامه  شركتهاي دولتي  اثبات مي كنند.   فراوان شنيده و خوانده ايم كه  مثلا زیان انباشته فلان  شركت دولتي  از میلیونها و میلیاردها تومان تجاوز کرده يا  گروه هائي از کارگران تجمع کرده اند  تا  شايد حقوق و كارمزد  عقب افتاده خود را دريافت كنند  و  گاه خبري فشرده و كوتاه منتشر مي شود كه  فلان مجتمع دولتي  به بخش خصوصي فروخته  شده  و پس از مدتي  خريدار ماشين آلات و زمينو ساختمان آن تاسيسات را فروخته و كارگرانش را اخراج كرده است.

بر مقابل اين شرايط نادرست اقتصادي، تجربیات  درستکارانه  و موفق کره جنوبی، چین،  هند،  برزیل،  مکزیک  و حتی تجربه Micro-credit بنگلادش  می تواند سرمشقي قابل مطالعه  برای برنامه ریزان کارآفريني باشد.

شايد وقت آن رسيده باشد كه  از يك ديدگاه صرفا اقتصادي و اجتماعی به كارآفريني  مردمی  و خودجوش توجه شود  و به امكانات زاينده و فزاينده اي بیندیشیم كه  مي تواند از  درون و اعماق  جامعه بر خیزد  و  با  اصلاحاتي  در محتوي،  فرم  و مقياس دوباره به جامعه واریز  گردد.